Słupy na działce rolnej - odszkodowanie 2026

Słupy na działce rolnej – odszkodowanie 2026

Właściciele nieruchomości bardzo często dopiero po wielu latach dowiadują się, że znajdujące się na ich działce słupy energetyczne, linie wysokiego napięcia, gazociągi lub inne urządzenia przesyłowe mogą stanowić podstawę do dochodzenia wynagrodzenia lub odszkodowania.

Dotyczy to w szczególności gruntów rolnych, na których infrastruktura energetyczna powstawała często kilkadziesiąt lat temu – jeszcze w okresie PRL, gdy inwestycje realizowano bez zawierania formalnych umów z właścicielami nieruchomości.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z cudzej nieruchomości – często bez żadnej podstawy prawnej.

W takiej sytuacji właściciel działki może dochodzić między innymi

• wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu,
• wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości,
• odszkodowania za ograniczenie możliwości korzystania z działki.

W wielu przypadkach kwoty uzyskiwane przez właścicieli nieruchomości wynoszą od kilku do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych, a przy dużych liniach energetycznych – znacznie więcej.

Poniżej wyjaśniamy, kiedy można domagać się wynagrodzenia za słupy energetyczne na działce oraz jak wygląda procedura dochodzenia roszczeń.

Służebność przesyłu – co to jest?

Podstawową instytucją prawną w sprawach dotyczących infrastruktury energetycznej jest służebność przesyłu. Została ona wprowadzona do polskiego porządku prawnego w 2008 roku poprzez nowelizację Kodeksu cywilnego. Obecnie regulują ją przepisy art. 305¹–305⁴ Kodeksu cywilnego.

Art.  305 [1] Kodeksu Cywilnego
Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Istota służebności przesyłu

Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, które pozwala przedsiębiorcy przesyłowemu korzystać z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do utrzymywania i eksploatacji urządzeń przesyłowych.

W praktyce oznacza to, że właściciel nieruchomości musi tolerować:

• posadowienie słupów energetycznych na swojej działce,
• przebieg linii energetycznych nad nieruchomością,
• wstęp pracowników przedsiębiorstwa przesyłowego w celu konserwacji lub naprawy urządzeń.

Jednocześnie właściciel nieruchomości nie traci prawa własności, ale jego wykonywanie zostaje ograniczone.

Jakie urządzenia obejmuje służebność przesyłu?

Służebność przesyłu dotyczy przede wszystkim infrastruktury technicznej, takiej jak:

• linie elektroenergetyczne niskiego, średniego i wysokiego napięcia
• słupy energetyczne
• stacje transformatorowe
• gazociągi
• rurociągi przesyłowe
• sieci telekomunikacyjne
• sieci wodociągowe i kanalizacyjne

Jeżeli takie urządzenia znajdują się na działce lub przebiegają nad nią, istnieje duże prawdopodobieństwo, że właściciel może dochodzić wynagrodzenia.

W jaki sposób ustanawia się służebność przesyłu?

Służebność przesyłu może zostać ustanowiona w kilku trybach.

Umowa z przedsiębiorstwem przesyłowym

Najczęściej służebność ustanawia się w drodze umowy zawartej pomiędzy właścicielem nieruchomości przedsiębiorstwem energetycznym, gazowym lub telekomunikacyjnym. Umowa taka musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego, w której określa się: przebieg urządzeń przesyłowych, szerokość pasa technologicznego, zakres korzystania z nieruchomości, wysokość wynagrodzenia dla właściciela.

Ustanowienie służebności przez sąd.

Jeżeli strony nie są w stanie dojść do porozumienia, właściciel nieruchomości może złożyć do sądu wniosek o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Sąd w takiej sprawie określa zakres służebności, ustala wysokość wynagrodzenia.

W praktyce sąd powołuje biegłego rzeczoznawcę majątkowego, który sporządza opinię dotyczącą wartości wynagrodzenia.

Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu

Kodeks cywilny przewiduje, że właścicielowi nieruchomości przysługuje odpowiednie wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. Nie istnieje jednak ustawowa tabela stawek. Dlatego wysokość wynagrodzenia ustala się indywidualnie, biorąc pod uwagę:

• powierzchnię zajętą przez urządzenia,
• szerokość pasa eksploatacyjnego,
• ograniczenia w korzystaniu z działki,
• przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania,
• spadek wartości nieruchomości.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego – sygn. akt P 10/16

Jednym z najważniejszych rozstrzygnięć dotyczących służebności przesyłu jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2019 r. (sygn. akt P 10/16). Orzeczenie to dotyczyło niezwykle istotnego zagadnienia – zasiedzenia służebności przesyłu przez przedsiębiorstwa energetyczne. Przez wiele lat przedsiębiorstwa energetyczne w sporach sądowych powoływały się na tzw. zasiedzenie służebności przesyłu. Twierdziły one, że korzystają z nieruchomości od kilkudziesięciu lat, urządzenia powstały jeszcze w okresie PRL, właściciele działek przez wiele lat nie zgłaszali sprzeciwu. W konsekwencji przedsiębiorstwa argumentowały, że nabyły prawo do korzystania z nieruchomości bez konieczności wypłaty wynagrodzenia. Sądy zaczęły mieć wątpliwości, czy taka praktyka nie narusza prawa własności chronionego przez Konstytucję. Sprawa została skierowana do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał wskazał, że prawo własności jest jednym z podstawowych praw chronionych konstytucyjnie, ograniczenia tego prawa powinny być interpretowane w sposób ścisły, nie można nadmiernie uprzywilejowywać przedsiębiorstw przesyłowych kosztem właścicieli nieruchomości.
Wyrok ten doprowadził do bardziej restrykcyjnego podejścia sądów do zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu.

Dzięki temu orzeczeniu właściciele nieruchomości mają obecnie większą szansę na uzyskanie wynagrodzenia. Sądy dokładniej badają moment budowy infrastruktury, charakter korzystania z nieruchomości, dobrą lub złą wiarę przedsiębiorstwa.

Czy przysługuje mi odszkodowanie za słupy na mojej działce?

Właściciel działki może dochodzić różnych roszczeń w związku z posadowieniem słupów na jego działce.

Najczęściej są to:

• wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu
  dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorstwo chce uregulować stan prawny infrastruktury
• wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości
  można dochodzić zapłaty za okres, w którym przedsiębiorstwo korzystało z działki bez podstawy prawnej
• odszkodowanie za szkody
  dotyczy przypadków, gdy infrastruktura spowodowała zniszczenie upraw lub ograniczyła możliwość zabudowy.

Ile można dostać za słup energetyczny na działce?

Wysokość wynagrodzenia zależy od wielu czynników. W praktyce spotykane kwoty wynoszą od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych w zależności od rodzaju słupów i wpływu na ograniczenia w korzystaniu i wartości działki. 

Od czego zależy wysokość odszkodowania?

Najważniejsze czynniki wpływające na wysokość wynagrodzenia to:

• napięcie linii energetycznej
• liczba słupów na działce
• szerokość pasa technologicznego
• powierzchnia wyłączona z użytkowania
• lokalizacja nieruchomości
• przeznaczenie działki w planie zagospodarowania
• spadek wartości nieruchomości

Kiedy nie można otrzymać odszkodowania?

Nie w każdej sytuacji właściciel nieruchomości może dochodzić roszczeń. Najczęściej dzieje się tak, gdy służebność została już ustanowiona, właściciel wcześniej wyraził zgodę na budowę infrastruktury, przedsiębiorstwo dysponuje dokumentacją administracyjną zezwalającą na budowę słupów. Każda sprawa wymaga jednak szczegółowej analizy dokumentów.

Dysponowanie przez przedsiębiorcę przesyłowego decyzją z art. 124 ust. 1 u.g.n., a także decyzją wydaną na podstawie art. 35 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości 397 i art. 70 (wcześniej art. 75) ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości 398 co do zasady wyklucza użytkowanie bezumowne. Skutki dysponowania przez przedsiębiorcę wskazanymi decyzjami, polegająna ograniczeniu prawa własności w związku z posadowieniem urządzeń przesyłowych, na mocy prawa. 

Kompleksowa pomoc prawna w sprawie słupów energetycznych

Sprawy dotyczące infrastruktury przesyłowej są skomplikowane i wymagają analizy wielu dokumentów. Kancelaria adwokacka oferuje kompleksową pomoc obejmującą:

• analizę stanu prawnego nieruchomości
• weryfikację możliwości dochodzenia wynagrodzenia
• negocjacje z przedsiębiorstwem energetycznym
• reprezentację przed sądem

Kancelaria Adwokat Justyny Jarentowskiej w Lublinie oferuje kompleksową pomoc prawną w sprawach o odszkodownie, wynagrodzenie za słupy na działce. 

Darmowa analiza sprawy

Jeżeli na Twojej działce znajdują się: słupy energetyczne, linie wysokiego napięcia
gazociągi, inne urządzenia przesyłowe możliwe, że przysługuje Ci wynagrodzenie lub odszkodowanie.

W celu wstępnej analizy sprawy warto przygotować:

• odpis księgi wieczystej,
• dokument potwierdzający prawo własności;
• wypis z ewidencji gruntów,
• mapa z przebiegiem urządzeń przesyłowych;
• dokumentacja od przedsiębiorstwa przesyłowego (decyzje administracyjne dotyczące lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzje zezwalające na posadowienie urządzeń przesyłowych na nieruchomości, zgody poprzednich właścicieli na wejście na teren nieruchomości i prowadzenie robót itp)
• zdjęcia.

Skontaktuj się z kancelarią

Jeżeli chcesz sprawdzić, czy przysługuje Ci wynagrodzenie za słupy energetyczne na działce, warto skonsultować sprawę z prawnikiem - Kancelaria Adwokacka z Lublinia. Profesjonalna analiza pozwala ustalić czy możliwe jest dochodzenie wynagrodzenia, jaka może być wysokość roszczenia, jakie działania należy podjąć.

Jeśli obawiasz się sporu sądowego, warto wiedzieć, że możesz uzyskać wynagrodzenie za słupy w drodze negocjacji. Mądrze poprowadzone negocjacje, poprzedzone  wyceną rzeczoznawcy, mogą zakończyć się korzystnym rozstrzygnięciem dla właściciela działki. Ugruntowane orzecznictwo potwierdza, że ochrona prawa własności nie jest iluzoryczna, a służebność przesyłu powinna wiązać się z adekwatnym wynagrodzeniem.

Najczęstsze pytania o słupy energetyczne na działce

Czy za słup energetyczny na działce należy się odszkodowanie?
W wielu przypadkach tak. Właściciel nieruchomości może domagać się wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu lub zapłaty za bezumowne korzystanie z działki.

Czy mogę żądać usunięcia słupa z działki?
Zazwyczaj nie jest to możliwe, ponieważ infrastruktura energetyczna ma charakter publiczny. Właściciel może jednak dochodzić wynagrodzenia.

Czy słupy energetyczne obniżają wartość działki?
Tak. Obecność infrastruktury energetycznej często powoduje spadek wartości nieruchomości i ogranicza możliwość jej zabudowy.

Czy mogę dochodzić pieniędzy za słupy postawione 30 lat temu?
W wielu przypadkach tak, jednak konieczna jest analiza, czy przedsiębiorstwo nie nabyło służebności przez zasiedzenie.

Zródła zdjęcia www.pesels.com ;www.freepik.com